Phong Điền: Mô hình trồng cây Atiso mở ra hướng đi mới trong trồng trọt

Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm Huế và huyện Phong Điền vừa có chuyến đi thực địa và khảo sát Mô hình trồng cây Atiso đỏ tại thôn Phường Hóp, xã Phong An, huyện Phong Điền.

1. Mô hình atiso đỏ đầu tiên

Trong thời gian qua, thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng, điều kiện đất đai, đem lại hiệu quả kinh tế đang được người dân huyện Phong Điền triển khai. Mô hình trồng cây Atiso đỏ đầu tiên trên địa bàn xã Phong An, huyện Phong Điền bước đầu đã mang lại hiệu quả kinh tế mở ra hướng đi mới trong trồng trọt.

atiso đỏ

Tại chuyến khảo sát và thực địa mô hình trồng cây Atiso đỏ của The Hichagol Farm ở xã Phong An, huyện Phong Điền

Điển hình trong việc trồng cây Atiso đỏ là chị Nguyễn Thị Thu Hiền – The Hichagol Farm. Đặt niềm tin vào cây atisô đỏ, chị Nguyễn Thị Thu Hiền (25 tuổi, xã Phong An, huyện Phong Điền) đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng, biến đổi hơn 14ha đất trồng đậu, sắn có năng suất thấp thành ruộng hoa có hiệu quả kinh tế cao cho địa phương .Sau 3 tháng theo dõi cây phát triển, chị nhận ra loài cây atisô đỏ rất phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng ở đây. Quy trình chăm sóc cũng rất đơn giản, không tưới nước, không có sử dụng phân bón. Cây lại cho ra nhiều hoa, cánh có màu tươi, cánh bập, thon không giống cây ở miền Bắc như chị được thấy trên mạng. Sau hơn hai năm, đến giờ chị đã mở rộng diện tích lên gần 4ha. Trong đó, chị dùng 1ha để nhân giống, khu vực còn lại để thu hoạch hoa rồi đưa đi chế biến, bán ra thị trường.

2. Sự phát triển của atiso đỏ

Hiện tại, chị Hiền đã đưa cây atisô đỏ đến với 5 xã của huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế với diện tích 10ha. Chị cũng dành 1ha để trồng cây giống. Với nguồn nguyên liệu dồi dào, chị Hiền tiếp tục mở cơ sở sản xuất và chế biến Hichagol với 5 sản phẩm gồm rượu, mứt, nước cốt, nước cốt kèo hoa, trà hoa. Với giá bán cho từ sản phẩm dao động từ 250.000 đến 500.00 đồng, mỗi tháng bình quân cơ sở của chị thu khoảng 45 triệu đồng. Cơ sở sản xuất của chị tạo ra công ăn việc làm cho 20 người dân thôn Phường Hóp với thu nhập là 250.000 đồng/ngày. Đây cũng là địa điểm thực tập của các sinh viên, thầy cô của Trường đại học Nông Lâm – Đại Học Huế.

3. Mô hình luôn được đánh giá cao

Tại chuyến khảo sát mô hình trồng cây Atiso đỏ tại xã Phong An, Sở Khoa học và Công nghệ, Đại học Nông Lâm Huế đã đánh giá cao mô hình, với việc Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp nhãn hiệu độc quyền cho cây Atiso đỏ sẽ tạo điều kiện thuận lợi để địa phương nhân rộng mô hình trồng cây Atiso đỏ trên địa bàn huyện, nâng cao thu nhập cho gia đình, góp phần tích cực chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn huyện Phong Điền. Cùng với đó, Sở Khoa học và Công nghệ, Đại học Nông Lâm Huế phối hợp với huyện Phong Điền để nhân rộng mô hình, tiếp tục đánh giá, khảo sát thị trường tiêu thụ, xây dựng được một vùng trồng cây Atiso đỏ mang thương hiệu, góp phần phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Được biết, tại cuộc thi Phụ nữ khởi nghiệp lần thứ 2 do Hội LHPN tỉnh vừa tổ chức, Nguyễn Thị Thu Hiền đã vinh dự dành giải nhất cuộc thi.

Atiso đỏ: Sắc màu của tạo hóa

Atiso đỏ đối với người Việt không còn gì quá xa lạ nữa. Một số người chính vì màu hoa đỏ rực rỡ của nó mà mê mẩn. Rồi người ta đem cây hoa Atiso về trồng như 1 loại hoa cảnh đẹp tuyệt vời. Nhưng mấy ai biết hoa Atiso đỏ còn có công dụng chữa bệnh nữa. Hãy cùng Hichagol khám phá ngay thôi.

1. Mô tả dược liệu

1.1. Danh pháp và tên gọi dược liệu

  • Tên gọi khác: Bụp giấm hay còn gọi Đay nhật, Lạc thần hoa.
  • Tên khoa học: Hibiscus sabdariffa.
  • Họ khoa học: Malvaceae.

1.2. Đặc điểm tự nhiên

Cây sống khoảng một năm, cao 1,5 – 2m, phân nhánh gần gốc, màu tím nhạt. Lá hình trứng, nguyên, mép lá có răng. Hoa đơn độc, mọc ở nách, gần như không có cuống. Tràng hoa màu vàng hồng hay tía, có khi trắng. Quả nang hình trứng, có lông thô mang đài màu đỏ sáng tồn tại bao quanh quả. Cây ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10. Loài này được mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

 

Dược liệu Atiso đỏ

1.3. Phân bố, thu hái, chế biến dược liệu

1.3.1. Phân bố

Cây Atiso đỏ có nguồn gốc ở châu Phi, thường được trồng để lấy phần đọt non và đài hoa để làm rau chua ăn kèm. Hiện tại, Atiso đỏ được di thực về nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam để làm dược liệu và thực phẩm.

1.3.2. Thu hái, chế biến

Atiso đỏ được thu hái vào khoảng tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.

Hái về có thể sử dụng tươi hoặc phơi, sấy khô bảo quản dùng dần. Bông Atiso đỏ phơi khô có thể bảo quản được lâu, sau khi ngâm nước có thể quay trở lại trạng thái ban đầu.

Hoa khô rất dễ bị ẩm mốc và mối mọt. Do đó, cần bảo quản dược liệu ở nơi khô thoáng. Tránh nơi có môi trường ẩm ướt và nhiều côn trùng.

1.4. Bộ phận sử dụng

Lá, đài hoa và hạt cây Atiso đỏ được sử dụng để làm dược liệu.

2. Thành phần hóa học

Lá đài của cây Atiso đỏ chứa các thành phần hóa học phổ biến như sau: Protein, Acid chính tan trong nước như Acid Malic, Acid Citric, Acid Hibiscus và Acid Tartric, chất có tính kháng sinh như Chlorid Hibiscin và Gossypetin.

Hoa Atiso đỏ có chứa các thành phần chính như: chất màu vàng là Flavonol Glucosid Hibiscitrin, Sabdartrin, Hibiscetin, Gossypitrin.

Quả khô có chứa: chất có tác dụng kháng sinh Anthocyanin, Oxalat Canxi, Gossypetin, vitamin C.

3. Tác dụng dược lý

3.1. Theo y học cổ truyền

Tính vị: Atiso đỏ tính mát, vị hơi chua, có mùi thơm nhẹ.

Quy kinh: Quy vào kinh Đại trường và kinh Can.

Nhuận tràng, lợi tiểu, lợi mật.

3.2. Theo y học hiện đại

3.2.1. Trong điều trị tăng huyết áp

Ngày nay, tỉ lệ mắc tăng huyết áp ngày càng tăng, trở thành bệnh mạn tính để lại những biến chứng nguy hiểm lên tim, não, thận, mạch máu. Nguyên do chủ yếu từ nguyên phát không rõ nguyên nhân, nhưng cải thiện các yếu tố sinh hoạt có thể giúp giảm huyết áp.

Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm chứng trên người, viết tắt RCT, là các nghiên cứu có kết quả tin cậy cao. Tổng hợp 5 nghiên cứu RCT ghi nhận Atiso đỏ có tác dụng hạ huyết áp tâm thu trung bình 7.58 mmHg, huyết áp tâm trương 3.53 mmHg.

3.2.2. Trong điều trị béo phì, rối loạn lipid máu, xơ vữa động mạch

Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm chứng trên người RCT cho thấy, trà Atiso đỏ giảm cholesterol, LDL-C, triglyceride, cũng như tăng HDL-C.

Chiết xuất Atiso đỏ thường được coi là có mức độ độc tính thấp. Các nghiên cứu chứng minh rằng tiêu thụ Atiso đỏ không ảnh hưởng xấu đến chức năng gan và thận ở liều thấp, nhưng có thể gây độc cho gan với liều cực cao. Ngoài ra, nồng độ ion điện giải nói chung không bị ảnh hưởng mặc dù có tác dụng lợi tiểu.

Dược liệu hỗ trợ điều trị béo phì

Nhóm bằng chứng này được giải thích cùng nhau cho thấy rằng Atiso đỏ có tiềm năng lớn để giảm các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh tim mạch và đáng để nghiên cứu thêm.

3.2.3. Trong phòng ngừa ung thư

Chiết xuất (dung dịch nước, ethanol và metanol) đã cho thấy tiềm năng chống ung thư trước các tác nhân độc hại khác nhau trên động vật thí nghiệm và nuôi cấy tế bào. Chủ yếu ở các tế bào bạch cầu (K-562), ung thư biểu mô tuyến vú ở người (MCF-7), tế bào ung thư biểu mô dạ dày ở người (AGS), tế bào ung thư tuyến tiền liệt của con người (CaP), nhiều tế bào u nguyên bào tủy (RPMI 8226).

3.2.4. Kháng khuẩn

Vi khuẩn E.coli chủng O157:H7 gây tiêu chảy cấp, Staphylococcus aureus gây nhiều loại nhiễm trùng ở da, hầu họng… Chiết xuất Atiso đỏ có tác dụng kháng khuẩn đối với 2 vi khuẩn này.

3.2.5. Trong điều trị đái tháo đường loại 2

Trong mô hình chuột mắc bệnh tiểu đường loại 2, chiết xuất Atiso đỏ làm giảm đường huyết và tăng insulin máu. Chiết xuất Atiso đỏ có khả năng là một chất bổ trợ cho điều trị bệnh tiểu đường.

4. Lưu ý khi dùng trà Atiso đỏ

Hoa Atiso đỏ có thể dùng để pha trà, sử dụng thay giấm, làm mứt, chế biến thành si rô, món ăn… Có thể ngâm đường phèn theo tỉ lệ, hoa:đường là 1:1.

Nếu sử dụng trà hoa Atiso đỏ nên chia ra thành nhiều lần uống trong ngày. Không nên dùng một lần với số lượng lớn.

Không được chế biến ở nhiệt độ quá cao. Điều này khiến các hoạt chất có lợi trong Atiso đỏ bị phá hủy và mất tác dụng điều trị bệnh.

5. Kiêng kỵ

Phụ nữ có thai và đang cho con bú không được sử dụng. Nhiều nghiên cứu cho biết tác dụng của hoa Atiso đỏ có thể gây bất lợi cho sự phát triển của thai nhi.

Thận trọng khi cần sử dụng chung với các loại thuốc khác. Atiso có thể làm giảm nồng độ Diclofenac trong huyết thanh. Với liều dùng Acetminophen (Paracetamol) để hạ sốt, tác dụng tương tự.

Atiso đỏ là loài cây phổ biến ở nhiều nơi. Tuy có nguồn gốc từ thiên nhiên nhưng Atiso đỏ có chỉ định, chống chỉ định và tác dụng phụ. Quý bạn đọc và người thân không nên tự ý sử dụng hoặc nghe theo bài thuốc kinh nghiệm. Quý bạn đọc hãy đến bác sĩ để hiểu rõ tình trạng cơ thể và tham vấn ý kiến.

Trà Atiso đỏ: Thức uống tốt cho sức khỏe của bạn

Tại Việt Nam, cây atiso đỏ thường được trồng làm cảnh hoặc mọc hoang ở nhiều nơi mà hiếm ai chú ý đến. Trà Atiso đỏ không chỉ là nước giải khát thơm ngon với vị chua thanh thanh mà còn giúp chữa cao huyết áp, giảm mỡ máu hay ngăn ngừa lão hóa.

1. Những kiến thức xoay quanh Atiso đỏ

Atiso đỏ hay còn gọi là bụp giấm, bụp chua, giền chua, cây rau chua, hoa vô thường… Tên tiếng anh của atiso đỏ là hibiscus. Trong từ điển tiếng Việt thì hibiscus có nghĩa là hoa dâm bụt. Tuy nhiên, atiso đỏ ở đây không phải là loại hoa dâm bụt mọc nhiều ở Việt Nam như bạn vẫn biết mà là loại hoa vốn được dùng phổ biến trong món mứt hoa hồng nổi tiếng của Đà Lạt.

Bạn có thể tận dụng đài hoa và hạt để nấu nước uống, dùng lá nấu canh chua. Ngoài ra, nhiều người dùng cách ngâm hoa atiso đỏ với đường để làm mứt hoặc phơi khô làm trà pha nước uống nhằm sử dụng được lâu hơn. Không chỉ thơm ngon nhờ có vị chua thanh đặc trưng, thảo dược này còn có nhiều tác dụng tốt đối với sức khỏe mà có thể bạn chưa biết.

Nhiều nghiên cứu cho thấy hoa atiso đỏ có tính kháng khuẩn, kháng nấm, chống viêm, chống oxy hóa đồng thời giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, hỗ trợ giảm cân… Để tránh lạm dụng đường tinh luyện thì bạn có thể dùng trà atiso đỏ thay vì mứt hoặc siro.

Trà atiso đỏ là một loại trà thảo dược được làm ra bằng cách ngâm đài quả atiso đỏ khô vào trong nước sôi. Loại trà này có vị chua tương tự với quả nam việt quất. Bạn có thể thưởng thức trà theo 2 cách nóng và lạnh. Hãy cùng xem loại thức uống thơm ngon này có thể mang đến lợi ích gì cho sức khỏe của bạn nhé!

2. Chống lão hóa cho cơ thể

Chất chống oxy hóa là những chất tự nhiên có thể ngăn chặn hoặc hạn chế tổn thương gây ra bởi các gốc tự do. Khả năng hủy diệt các tế bào của các gốc tự do có thể dẫn đến lão hóa và nhiều bệnh tật nguy hiểm khác như bệnh ung thư, bệnh tim, chứng viêm khớp…

Atiso đỏ rất giàu chất chống oxy hóa mạnh. Do đó, loại trà này có thể giúp bạn ngăn ngừa bệnh tật do sự tích tụ của các gốc tự do. Vì vậy, bạn có thể uống loại trà này mỗi ngày để giữ gìn vẻ trẻ trung, ngăn ngừa quá trình lão hóa.

Trong trà atiso đỏ có chứa chất bioflavonoids, một chất chống oxy hóa, vitamin C và các khoáng chất khác nên nó có thể chống lại các gốc tự do, ngăn ngừa tổn thương tế bào từ quá trình oxy hóa.

3. Hỗ trợ giảm huyết áp hiệu quả

Cao huyết áp được xem là “kẻ giết người thầm lặng”. Đây là căn bệnh dễ dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ và tai biến mạch máu não. Trà atiso đỏ từ lâu đã được xem là thảo dược mà nhiều tổ chức y tế uy tín trên thế giới công nhận về hỗ trợ giảm huyết áp.

Tác dụng giảm huyết áp hiệu quả một cách an toàn và tự nhiên của trà đã khiến nhiều người bị huyết áp cao yên tâm khi sử dụng. Mặc dù vậy, bạn không nên dùng trà atiso đỏ khi đang sử dụng hydrochlorothiazide, một loại thuốc lợi tiểu dùng để điều trị huyết áp cao, vì nó có thể gây tương tác không tốt với thuốc.

Atiso đỏ chứa nhiều bioflavonoids, một chất chống oxy hóa ngăn cản quá trình oxy hóa lipoprotein, giúp hạ huyết áp. Thói quen uống trà atiso đỏ mỗi ngày có thể giúp bạn giảm huyết áp một cách tự nhiên.

4. Giảm lượng mỡ trong máu

Ngoài tác dụng hạ huyết áp, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trà atiso đỏ có thể giúp giảm mức mỡ trong máu, đây là một yếu tố nguy cơ khác của bệnh tim. Nghiên cứu cho thấy thảo dược này sẽ giúp giảm các mức LDL cholesterol xấu đi khỏi cơ thể, qua đó giúp bảo vệ chống lại các bệnh về tim và bảo vệ mạch máu khỏi bị tổn thương.

Đặc tính hạ mỡ máu, giảm cholesterol xấu và hạ đường huyết của trà atiso đỏ có thể mang lại nhiều lợi ích cho người bị tiểu đường.

5. Tăng cường chức năng gan

Các nghiên cứu trên người và động vật đã phát hiện ra rằng chiết xuất atiso đỏ có thể có lợi cho sức khỏe gan bằng cách tăng các enzyme giải độc và giảm tổn thương gan hay cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Gan làm chức năng lọc thải chất độc nên dễ bị nhiễm độc gan. Khi đó, atiso được coi là thảo dược quý đối với bệnh gan nhờ khả năng làm sạch các độc tố trong gan.

Atiso đỏ chứa một loại chất chống oxy hóa rất hiếm là flavonoid. Flavonoid có tác dụng chống độc, làm giảm thương tổn gan, bảo vệ chức năng gan.

6. Hỗ trợ giảm cân an toàn

Trong trà atiso đỏ có chứa chất ức chế enzyme giúp sản xuất amylase. Đây là một enzyme giúp phân hủy tinh bột đường, tránh tích tụ calo thừa trong cơ thể. Ngoài ra, nếu không cho đường thì đây là một thứ đồ uống chứa rất ít calo. Hơn nữa, tác dụng lợi tiểu của trà atiso đỏ cũng làm giảm lượng nước trong cơ thể, giúp bạn có vóc dáng thon gọn hơn.

Thói quen nhâm nhi một tách trà atiso đỏ thơm ngon sau bữa ăn sẽ giúp cơ thể đẩy nhanh quá trình trao đổi chất và đốt chất béo nhanh hơn, giảm tình trạng béo phì do tích mỡ.

7. Giảm nguy cơ bệnh ung thư

Hàm lượng flavonoid và cyanidin cao trong đài quả atiso đỏ có tác dụng chống lại sự tổn thương do sự oxy hóa và các gốc tự do có thể gây tổn hại đến các tế bào của cơ thể. Do đó, việc uống loại trà bổ dưỡng này có thể giúp bạn ức chế sự phát triển của tế bào ung thư và giúp ngăn ngừa ung thư.

Hoa atiso đỏ có thể ức chế sự phát triển của tế bào ung thư và có tác dụng chống ung thư, anthocyanin ức chế sự phát triển của tế bào ung thư máu.

8. Nâng cao khả năng miễn dịch

Vi khuẩn là các vi sinh vật đơn bào có thể gây ra một loạt các bệnh nhiễm trùng, từ viêm phế quản đến viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu. Ngoài các đặc tính chống oxy hóa và ngăn ngừa ung thư, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng atiso đỏ có thể giúp chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn.

Lượng vitamin C phong phú trong trà atiso đỏ là một phương thuốc thảo dược rất tốt để chống lại chứng cảm lạnh và nhiễm trùng bằng cách tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.

Trà atiso đỏ mang đến nhiều lợi ích sức khỏe, tuy nhiên bạn cũng nên lưu ý một số điều sau đây khi sử dụng để tránh gặp phải tác dụng phụ ngoài mong muốn.

• Thêm đường khi dùng nếu bạn bị huyết áp thấp: Nếu bạn bị huyết áp thấp thì nên uống đài quả khô atiso đỏ với đường và uống sau khi đã dùng bữa ăn xong.

• Các đối tượng cần thận trọng khi dùng: Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên tham khảo ý kiến của bác sỹ trước khi sử dụng atiso đỏ.

• Không nên sử dụng nước máy để pha: Nguyên nhân bởi vì trong nước máy có thể có clo sẽ làm tăng vị nồng và vị chua của atiso đỏ. Hãy sử dụng nước tinh khiết được đun sôi để pha trà để thức uống có màu trong hơn và vị chua cũng sẽ êm dịu hơn.

• Không nên lạm dụng: Bạn không nên uống quá 3 tách trà mỗi ngày vì nếu uống quá nhiều có thể gây tổn thương cho gan, khiến gan phải làm việc quá sức.

• Thời điểm cần tránh khi uống trà: Bạn ghi nhớ rằng không được uống trà khi đói và hạn chế uống trà atiso đỏ vào buổi tối.

Cách sử dụng trà atiso đỏ với liều lượng hợp lý cùng thực đơn ăn uống lành mạnh và chế độ tập thể dục thường xuyên sẽ giúp bạn giảm huyết áp, giảm nguy cơ bệnh tim, đột quỵ cũng như hỗ trợ giảm cân và ngăn ngừa lão hóa. Hãy tận dụng ngay loại thảo dược thơm ngon này để có được làn da, vóc dáng ưng ý cùng sức khỏe dẻo dai hơn mỗi ngày nhé!